Επιστήμη

Επιστήμονες δημιούργησαν τον πιο λεπτομερή χάρτη της «τράπεζας» μνήμης του ανθρώπινου εγκεφάλου

Eπιστήμονες δημιούργησαν τον πιο λεπτομερή μέχρι σήμερα χάρτη των νευρικών οδών που συνδέουν την τράπεζα μνήμης της φαιάς μας ουσίας – τον ιππόκαμπο – με τον υπόλοιπο εγκέφαλο και ανακαλυψαν απροσδόκητα μοτίβα συνδέσεων μεταξύ των περιοχών.

«Μας εξέπληξε το γεγονός ότι βρήκαμε λιγότερες συνδέσεις μεταξύ του ιππόκαμπου και των μετωπιαίων περιοχών του φλοιού και περισσότερες συνδέσεις με τις πρώιμες περιοχές οπτικής επεξεργασίας απ’ ό,τι περιμέναμε να δούμε», δήλωσε ο Μάρσαλ Ντάλτον, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ.

Αν και υπάρχει ακόμη μεγάλη συζήτηση σχετικά με τον ακριβή ρόλο του ιππόκαμπου στη μνήμη, οι νευρολόγοι είναι βέβαιοι ότι παίζει βασικό ρόλο στην κατασκευή της μνήμης και στην ενσωμάτωσή της με την αντίληψή μας, ώστε να μας επιτρέπει να λαμβάνουμε αποφάσεις για το μέλλον.

Η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο ιππόκαμπος, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την κωδικοποίηση της μακροπρόθεσμης μνήμης του ανθρώπου, σε συνδυασμό με άλλες περιοχές του εγκεφάλου, θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της απώλειας μνήμης. 

Χρησιμοποιώντας μια νέα τεχνική απεικόνισης που ονομάζεται απεικόνιση σταθμισμένης διάχυσης (diffusion weighted imaging)  – ένα είδος μαγνητικής τομογραφίας που χρησιμοποιεί τη διάχυση των μορίων του νερού μέσα στους ιστούς για να δημιουργήσει αντίθεση – ο Ντάλτον και οι συνεργάτες του δημιούργησαν έναν χάρτη υψηλής ανάλυσης των συνδέσεων μεταξύ του ιππόκαμπου και του εγκεφαλικού φλοιού από τους εγκεφάλους επτά ενήλικων γυναικών ηλικίας κάτω των 35 ετών.

«Έχουμε πλέον αναπτύξει μια μέθοδο που μας επιτρέπει να επιβεβαιώσουμε τις περιοχές όπου συνδέονται οι διαφορετικές περιοχές του φλοιού μέσα στον ιππόκαμπο. Και αυτό δεν έχει ξαναγίνει σε ζωντανό ανθρώπινο εγκέφαλο», είπε ο Ντάλτον.

«Αυτό που κάναμε είναι να ρίξουμε μια πολύ πιο λεπτομερή ματιά στις οδούς της λευκής ουσίας, οι οποίες είναι ουσιαστικά οι λεωφόροι επικοινωνίας μεταξύ των διαφόρων περιοχών του εγκεφάλου».

(Marshall Daltonn/ University of Sydney)

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο ιππόκαμπος διαθέτει διαφορετικά δίκτυα ανταλλαγής μηνυμάτων, καθένα από τα οποία συνδέεται με συγκεκριμένες περιοχές του φλοιού. Οι προηγούμενες γνώσεις μας για αυτές τις συνδέσεις προέρχονται από τομές εγκεφάλων πρωτευόντων θηλαστικών και ο εγκεφαλικός χάρτης που προέκυψε ευθυγραμμίστηκε σε μεγάλο βαθμό με αυτές.

Ωστόσο οι ερευνητές ανακάλυψαν ένα πολύ υψηλότερο επίπεδο συνδέσεων στην περιοχή οπτικής επεξεργασίας του ανθρώπινου εγκεφάλου και λιγότερες στις μετωπιαίες περιοχές του φλοιού. Η μεταθανάτια ανάλυση που πραγματοποιείται σε μη ανθρώπινα πρωτεύοντα μπορεί να ανιχνεύσει λεπτότερες λεπτομέρειες μέχρι και σε κυτταρικό επίπεδο, που σημαίνει ότι οι επιστήμονες μπορεί απλώς να μην έχουν καταφέρει να εντοπίσουν ακόμη όλες αυτές τις συνδέσεις στους ανθρώπους.

«Ή θα μπορούσε να σημαίνει ότι ο ανθρώπινος ιππόκαμπος έχει όντως μικρότερο αριθμό συνδέσεων με τις μετωπικές περιοχές από ό,τι πιστεύαμε και μεγαλύτερη συνδεσιμότητα με τις οπτικές περιοχές του εγκεφάλου», εξήγησε ο Ντάλτον.

«Αυτό είναι λογικό αν σκεφτεί κανείς ότι ο ιππόκαμπος παίζει σημαντικό ρόλο όχι μόνο στη μνήμη αλλά και στη φαντασία και στην ικανότητά μας να κατασκευάζουμε νοητικές εικόνες στο μυαλό μας».

Άλλες πρόσφατες μελέτες έχουν επίσης διαπιστώσει συσχετίσεις μεταξύ αυτών των περιοχών του εγκεφάλου. Τώρα, η ομάδα θέλει να δει αν παρόμοια μοτίβα είναι συνεπή σε ανθρώπους διαφορετικών δημογραφικών χαρακτηριστικών.

«Καθώς ο νεοφλοιός επεκτεινόταν, ίσως οι άνθρωποι να ανέπτυξαν διαφορετικά μοτίβα συνδεσιμότητας για να διευκολύνουν τις ειδικές για τον άνθρωπο λειτουργίες μνήμης και οπτικοποίησης, οι οποίες με τη σειρά τους μπορεί να στηρίζουν την ανθρώπινη δημιουργικότητα», πρόσθεσε ο ερευνητής.

«Πρόκειται για έναν γρίφο – απλά δεν ξέρουμε. Αλλά μας αρέσουν οι γρίφοι και θα συνεχίσουμε να ερευνούμε», κατέληξε ο Ντάλτον.

Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο «eLife».

ΠΗΓΗ: Science Alert

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to top button