ΕΛΤΑ: Η κυβέρνηση κραυγάζει για “εξυγίανση” ενώ μοιράζει χρυσά έπιπλα και μισθούς-πρόκληση

Την ώρα που τα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛΤΑ) βρίσκονται στην πιο κρίσιμη φάση της σύγχρονης ιστορίας τους και η διοίκηση ανακοινώνει αιφνιδιαστικά την αναστολή λειτουργίας 204 καταστημάτων σε όλη τη χώρα — αφήνοντας χιλιάδες πολίτες χωρίς πρόσβαση σε βασικές ταχυδρομικές υπηρεσίες — αποκαλύπτεται μια αλυσίδα δαπανών που προκαλεί όχι απλώς απορία, αλλά οργή. Στο φόντο της παραίτησης του πρώην CEO Γρηγόρη Σκλήκα και των διαδοχικών ζημιογόνων χρήσεων, η εταιρεία επέλεξε να επενδύσει 246.311,13 ευρώ για την αγορά νέων επίπλων στο νέο κτίριο των κεντρικών υπηρεσιών, στα Κάτω Πατήσια.

Η σχετική απόφαση, που δημοσιεύθηκε στη «Διαύγεια» με πλήρες οικονομικό αποτύπωμα, είναι αποκαλυπτική: την ώρα που τα ταμεία των ΕΛΤΑ στενάζουν, η διοίκηση αποφάσισε πως η μετακόμιση σε πιο «πολυτελές» περιβάλλον είναι προτεραιότητα. Η προμήθεια έγινε από την εταιρεία INMIND A.B.E.T.E., με τη δαπάνη να έχει ενταχθεί στον προϋπολογισμό επενδύσεων του 2025, λες και πρόκειται για έναν οικονομικά υγιή οργανισμό που απλώς εκσυγχρονίζεται.

Κι όμως, αυτό είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Η μεταφορά της έδρας στο ακίνητο επί της Λεωφόρου Ιωνίας συνοδεύεται από ένα μίσθωμα 148.000 ευρώ τον μήνα, δηλαδή σχεδόν 1,8 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο — ποσά που σοκάρουν, ειδικά όταν αποκαλύπτεται ότι τα αποτελέσματα προ φόρων του 2024 διαμορφώθηκαν σε ζημίες ύψους 7,95 εκατ. ευρώ, αυξημένες σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Και αυτό παρουσιάζεται ως «εξορθολογισμός». Για τον απλό πολίτη, η εικόνα είναι μάλλον απλή: κλείνουμε γραφεία στα χωριά και τις μικρές πόλεις, αλλά επενδύουμε σε υπερσύγχρονα βιοκλιματικά κτίρια με υπόγειους χώρους στάθμευσης στην Αθήνα.

Το σκηνικό γίνεται ακόμη πιο προκλητικό αν προστεθούν οι αμοιβές των στελεχών. Την ώρα που εργαζόμενοι σε περιφερειακά καταστήματα βρίσκονται σε καθεστώς φόβου για τις θέσεις τους, οι αμοιβές των διευθυντικών στελεχών αυξήθηκαν το 2024 κατά 115.000 ευρώ σε σχέση με το 2023, φτάνοντας συνολικά τις 481.000 ευρώ. Μιλάμε για τη δεύτερη διαδοχική αύξηση σε δύο χρόνια, σε έναν οργανισμό που υποτίθεται πως παλεύει για την επιβίωσή του.

Κι αν όλα αυτά δεν αρκούν, υπάρχει μια ακόμη σκιώδης πτυχή στο σενάριο «μετασχηματισμού» των ΕΛΤΑ: οι συμβουλευτικές συμβάσεις εκατομμυρίων με την PwC. Το 2022, καταρτίστηκε σύμβαση ύψους περίπου 5 εκατ. ευρώ για την αναδιοργάνωση και τον επιχειρησιακό μετασχηματισμό. Το 2024, υπεγράφη νέα σύμβαση αξίας 8,06 εκατ. ευρώ για τη διαχείριση οικονομικών λειτουργιών. Θεωρητικά, αυτές οι συμβάσεις χρηματοδοτούν τον «οδικό χάρτη σωτηρίας». Πρακτικά, συνοδεύτηκαν από… λουκέτα. Η «διάσωση», όπως φαίνεται, έχει υψηλό τίμημα — το πληρώνουν οι πολίτες, οι εργαζόμενοι και το κοινωνικό δίκτυο που αποδεκατίζεται.

Η εικόνα που προκύπτει δεν παραπέμπει σε έναν οργανισμό που αγωνίζεται να ανακάμψει, αλλά σε έναν οργανισμό που εξυγιαίνεται μόνο στα χαρτιά, την ίδια ώρα που στο εσωτερικό του επικρατεί καθεστώς πολυτέλειας για λίγους. Πώς είναι δυνατόν η κοινωνία να αποδέχεται ότι οι υπηρεσίες της καθολικής ταχυδρομικής κάλυψης «δεν βγαίνουν πια οικονομικά», ενώ η διοίκηση εγκρίνει συνεχώς δαπάνες που δεν δείχνουν σεβασμό ούτε στην πραγματικότητα του ισολογισμού ούτε στο ρόλο ενός ιστορικού δημόσιου οργανισμού;

Το σχέδιο ιδιωτικοποίησης σε πλήρη εξέλιξη

Τα λουκέτα στα 204 καταστήματα των ΕΛΤΑ έχουν ήδη αφήσει έντονο αποτύπωμα. Μικρές πόλεις και χωριά χάνουν μια βασική δημόσια υπηρεσία. Οι κάτοικοι αναγκάζονται να διανύουν δεκάδες χιλιόμετρα για μια απλή υπεύθυνη δήλωση ή την αποστολή μιας επιστολής. Στις μεγάλες πόλεις η κατάσταση δεν είναι καλύτερη. Τα εναπομείναντα καταστήματα είναι υπερφορτωμένα. Χρειάζεται αναμονή μιάμισης ώρας για απλές συναλλαγές.

Εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι η κυβέρνηση βασίζεται σε αριθμούς για να δικαιολογήσει τα λουκέτα και αγνοεί πλήρως τις ανάγκες των πολιτών. Όπως χαρακτηριστικά μας είπε εργαζόμενος με 18 χρόνια υπηρεσίας σε κατάστημα της Θεσσαλίας:

«Μας λένε ότι το κατάστημα δεν έχει εμπορική δραστηριότητα. Όταν κόβεις προσωπικό και αναγκάζεις τον κόσμο να εξυπηρετείται αλλού είναι λογικό τα νούμερα να πέφτουν. Είναι σχέδιο απαξίωσης και μετά ξεπούλημα.»

Σε χωριό της Κρήτης κάτοικοι εξέφρασαν την απορία τους για τη σκοπιμότητα του κλεισίματος:

«Εμείς πώς θα εξυπηρετηθούμε. Οι μεγαλύτεροι δεν χρησιμοποιούν ηλεκτρονικές υπηρεσίες. Θα πρέπει να κατεβαίνουμε στην πόλη για μια πληρωμή. Ποιος αποφάσισε ότι δεν υπάρχουμε;»

Στη Δυτική Μακεδονία το κλείσιμο δύο καταστημάτων έχει δημιουργήσει πρόσθετο κόστος σε μικρές επιχειρήσεις. Ο πρόεδρος του εκεί εμπορικού συλλόγου μας δήλωσε:

«Οι καθυστερήσεις στις αποστολές και η ταλαιπωρία πελατών επηρεάζουν τις πωλήσεις. Δεν είναι μικρό πράγμα. Η οικονομία της περιοχής εξαρτάται και από την ταχυδρομική κάλυψη.»

Συνδικαλιστές των ΕΛΤΑ θεωρούν τα μέτρα προπομπό ιδιωτικοποίησης:

«Η διοίκηση λέει εξυγίανση αλλά ο στόχος είναι να μείνει μόνο το κερδοφόρο κομμάτι. Όλα τα υπόλοιπα θα χαθούν ή θα δοθούν σε τρίτους.»

Παράλληλα η εικόνα στο δίκτυο δείχνει αποδιοργάνωση. Ελλείψεις προσωπικού. Ελλείψεις οχημάτων. Συχνά δυσλειτουργίες σε βασικές υπηρεσίες. Όλα αυτά την ώρα που η διοίκηση επενδύει σε πανάκριβο κτίριο και συμβάσεις συμβούλων εκατομμυρίων ευρώ.

Η κυβέρνηση αποφεύγει να απαντήσει για το αν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα σταδιακής ιδιωτικοποίησης. Ωστόσο στελέχη της αγοράς δηλώνουν ότι υπάρχει επιχειρηματικό ενδιαφέρον για δραστηριότητες courier των ΕΛΤΑ και για ακίνητα που διαθέτει ο οργανισμός. Οι συνεχείς ζημίες και η μείωση προσωπικού δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για μελλοντική μεταβίβαση. Το ερώτημα είναι αν αυτή η εξέλιξη είναι πολιτική απόφαση που απλώς υλοποιείται βήμα βήμα.

Οι τοπικές κοινωνίες φοβούνται ότι η συρρίκνωση του δημόσιου δικτύου των ΕΛΤΑ είναι μόνο η αρχή. Δημοτικές αρχές σε νησιωτικές περιοχές ήδη ζητούν κατεπείγουσες λύσεις. Οι ηλικιωμένοι και οι ευάλωτες ομάδες επηρεάζονται περισσότερο. Η ψηφιοποίηση δεν τους καλύπτει επαρκώς, στην πράξη μένουν χωρίς υπηρεσίες που θεωρούνταν δεδομένες.

Η κυβέρνηση επιμένει ότι προχωρά σε μεταρρύθμιση που θα κάνει τον οργανισμό βιώσιμο. Οι αριθμοί όμως δεν στηρίζουν τη ρητορική, οι ζημίες αυξάνονται και το προσωπικό μειώνεται. Το δίκτυο συρρικνώνεται, ενώ παράλληλα συνεχίζονται δαπάνες υψηλού επιπέδου για στελέχη και συμβούλους.

Το αποτέλεσμα; Ένας δημόσιος οργανισμός με σημαντικό κοινωνικό ρόλο οδηγείται σε τεχνική απαξίωση. Αν αυτό συνεχιστεί δεν θα απομείνει τίποτα για να σωθεί, το μόνο που θα χρειάζεται θα είναι ένας επενδυτής για να αποκτήσει το κομμάτι που τον ενδιαφέρει σε τιμή ευκαιρίας.

Ποιος ωφελείται από την αποδυνάμωση των ΕΛ.ΤΑ.;

Όταν μιλάμε για ένα δημόσιο αγαθό που το αποδυναμώνουν μπροστά στα μάτια μας, δεν χωρά ούτε τεχνητός στόμφος ούτε σπασμένος λόγος, χωρά μόνο η καθαρή αλήθεια που ενώνει όλα τα σημεία σε ένα ενιαίο νήμα και αυτό το νήμα λέει ότι η αποδυνάμωση των Ελληνικών Ταχυδρομείων δεν είναι ένα λάθος που συνέβη τυχαία, δεν είναι μια άτυχη στιγμή ενός οργανισμού που “έπεσε έξω”, αλλά μια πολιτική επιλογή που δημιουργεί νικητές και χαμένους και οι χαμένοι είναι αυτοί που πάντα πληρώνουν τον λογαριασμό, δηλαδή οι πολίτες, οι μικρές κοινότητες, η περιφέρεια, οι πιο αδύναμοι, ενώ οι νικητές είναι όσοι περιμένουν εδώ και χρόνια να πάρουν στα χέρια τους κομμάτια του Δημοσίου

Οι ιδιωτικές εταιρείες ταχυμεταφορών κερδίζουν όταν το δημόσιο ταχυδρομείο μικραίνει, γιατί ξαφνικά μετατρέπεται σε προνόμιο αυτό που ήταν δικαίωμα, η παράδοση ενός γράμματος, ενός δέματος, η πρόσβαση σε μια βασική υπηρεσία που κάποτε την παρείχε το κράτος με την ίδια υποχρέωση είτε ο πολίτης ζούσε στην Αθήνα είτε στις Καστανιές του Έβρου είτε στους Φούρνους Ικαρίας, ενώ τώρα το ιδιωτικό συμφέρον αποφασίζει που “συμφέρει” να φτάνει και που όχι και αν δεν συμφέρει, ο πολίτης απλώς μένει εκτός

Οι επενδυτές ακινήτων περιμένουν στη σειρά να αξιοποιήσουν τα ακίνητα των ΕΛΤΑ, γιατί πίσω από την πινακίδα ενός καταστήματος υπάρχει συχνά ένα “φιλέτο”, μια θέση σε πλατεία, μια αποθήκη σε στρατηγικό σημείο μεταφορών, ένας χώρος που το κράτος έχτισε με χρήματα του λαού και τώρα αυτός ο χώρος παρουσιάζεται σαν βάρος που πρέπει να φύγει από πάνω του, αντί να αξιοποιηθεί από το ίδιο το Δημόσιο για την κοινωνία

Τα funds της εφοδιαστικής αλυσίδας βλέπουν ότι το ταχυδρομικό έργο αλλάζει μορφή και θέλουν να πάρουν στα χέρια τους τα δίκτυα, τα logistics, τις ροές των δεμάτων, γιατί εκεί βρίσκεται η νέα οικονομία και κάθε κατάστημα ΕΛΤΑ που κλείνει είναι ένα εμπόδιο λιγότερο για εκείνους και ένα δικαίωμα λιγότερο για τον πολίτη

Το Υπερταμείο ωφελείται πολιτικά και επιχειρησιακά, γιατί υπηρετεί έναν σκοπό που του έχει δοθεί: τη συρρίκνωση των δημόσιων υποδομών και την προετοιμασία τους για μεταβίβαση, ενώ ταυτόχρονα το πλασάρει ως “μεταρρύθμιση”, ως δήθεν εξυγίανση, την ώρα που η χώρα παραδίδει τον έλεγχο κρίσιμων τομέων σε ιδιώτες που δεν εκλέγονται, δεν λογοδοτούν και δεν ενδιαφέρονται για τη σύνδεση της ορεινής Ελλάδας ή των μικρών νησιών, αλλά για το αν μια διαδρομή γράφει κέρδος

Η κυβέρνηση ωφελείται επικοινωνιακά, γιατί παρουσιάζει ως “εκσυγχρονισμό” αυτό που είναι διάλυση, και ως “επιτυχία” αυτό που είναι υποχώρηση του κράτους από τον ρόλο του και το κάνει τμηματικά, για να μην υπάρξουν αντιδράσεις και όταν ξεσηκώνεται ο κόσμος, κάνει μια προσωρινή παύση, όχι γιατί αλλάζει στρατηγική, αλλά γιατί περιμένει την κόπωση της κοινωνίας, μέχρι να προχωρήσει στο επόμενο βήμα

Και να λοιπόν ποιοι ωφελούνται, όχι με θεωρίες, αλλά με πράξεις: οι ιδιώτες που μπαίνουν στη θέση ενός Δημοσίου που αποσύρεται, οι επενδυτές που βλέπουν ευκαιρία εκεί που άλλοτε υπήρχε κοινωνική αποστολή, οι πολιτικοί που βαφτίζουν το ξεπούλημα “αναδιάρθρωση” για να αποποιηθούν τις ευθύνες τους, ενώ οι πολίτες μένουν με την ερώτηση να αιωρείται βαριά πάνω από τα κεφάλια τους: ποιος θα διασφαλίσει ότι η Ελλάδα δεν θα γίνει μια χώρα δύο ταχυτήτων όπου οι λίγοι θα έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες επειδή “συμφέρει” και οι πολλοί θα πρέπει να μετακινούνται δεκάδες χιλιόμετρα για το αυτονόητο, την ώρα που το κράτος θα έχει σηκώσει τα χέρια ψηλά

Και το πιο πικρό όλων είναι ότι η Ελλάδα κάποτε καμάρωνε πως το ταχυδρομείο της φτάνει και στο πιο απομακρυσμένο σημείο της επικράτειας γιατί το κράτος όφειλε να είναι εκεί ακριβώς όπου η αγορά αδιαφορεί ενώ τώρα, στο τέλος εποχής των ΕΛΤΑ, μοιάζει να νιώθουν κάποιοι ικανοποίηση που επιτέλους “αποτινάσσεται ένα βάρος”, λες και το βάρος ήταν η σύνδεση με τους ανθρώπους, με την καθημερινή ζωή, με την αίσθηση ότι δεν είμαστε μόνοι σε αυτή τη χώρα αλλά κομμάτια ενός ενιαίου χάρτη που λέγεται Ελλάδα

Και όσο το κράτος φεύγει, τόσο η ερώτηση επιστρέφει και δυναμώνει: ποιος πραγματικά κερδίζει όταν η κοινωνία χάνει;